Ai cũng biết sức khỏe là rất quan trọng nên việc rèn tập thể dục là rất cần thiết. Lời kêu gọi toàn dân tập thể dục của Hồ chủ tịch là đúng đắn, tuy nhiên, việc áp dụng nhiều khi thiếu linh hoạt. Đối với người dân thành phố, nhất là thành phần viên chức, do ít có điều kiện vận động cơ bắp nên việc tập buổi sáng là cần thiết. Tuy nhiên, nếu bảo một nông dân sáng dậy bỏ cái cày giữa đồng để tập thể dục "một hai ba bốn" thì thật buồn cười. Và thực sự đã có nhiều người làm trò cười cho xóm làng như vậy.

Môn thể dục được dạy suốt những năm phổ thông, thường được học thành buổi riêng và học sinh phải đi học đầy đủ như buổi học chính thức vì có kiểm danh và cho điểm đàng hoàng. Học sinh ở miền núi và nông thôn phải bỏ việc nhà (cuốc đất, gánh lúa, cày ruộng...) để tới trường giơ tay, múa chân vài cái cho khỏe (!). Nhiều học sinh phải đạp xe đi 10 cây số, tới trường trễ, lại bị thầy phạt hít đất, chẳng còn sức đâu tập "một hai ba bốn". Nhiều người nghĩ rằng, nếu không có môn thể dục thì con em công - nông sẽ còi cọc, ốm yếu. Thật là sai lầm !

Có một thời, do thiếu giáo viên thể dục được đào tạo bài bản nên môn này do các giáo viên khác đảm nhiệm. Nghĩa là thầy giáo dạy toán, lý, văn, sử... vẫn dạy được môn thể dục. Tuy nhiên, nếu biết cách dạy thì cũng không sao, đằng này, một số giáo viên lại "tuyên truyền" nhiều bài học phản tác dụng cho học sinh. Ví dụ, bảo học sinh cấp hai nên tập tạ mỗi buổi sáng. Đây là tuổi đang phát triển chiều cao nhưng nhiều em nghe lời thầy giáo hằng ngày đứng tập tạ, kết quả là... không phát triển chiều cao được. Cả hàng ngàn học sinh, hết từ khóa này đến khóa nọ vẫn thực hành những bài học phản tác dụng như vậy.

Ngay cả những giáo viên tốt nghiệp chuyên ngành thể dục hẳn hoi vẫn vận dụng cứng nhắc các bài học thể dục. Chẳng hạn, bắt học sinh cấp hai phải thực hành các bài học thể dục quá sức mà lẽ ra phải được học ở cấp ba. Suốt 12 năm học phổ thông, cộng 5 năm đại học, học sinh chỉ thực hành xoay quanh vài bài thể dục quen thuộc như múa tay, múa chân, nhảy cao, nhảy xa, chạy nhanh... Không biết những bài học này có ứng dụng vào cuộc sống hay không nhưng chỉ biết thực tại là có nhiều học sinh không có khả năng nhảy cao, nhảy xa... nên bị trặc chân, gãy tay, ngất xỉu... Nhiều sinh viên thiếu điểm học phần thể dục, trả nợ mãi không được nên môn này trở thành nỗi kinh hoàng ám ảnh.

Sức khỏe con người là rất quan trọng, việc rèn luyện cơ bắp là rất cần thiết. Nhưng có nhiều hình thức rèn luyện khác nhau chứ đâu cần phải dùng tới điểm kiểm tra bắt ép học sinh phải tới trường suốt 17 năm để múa may các động tác "một hai ba bốn". Bao nhiêu tiền của, công sức đổ ra, nhiều khi lại thừa thãi với con nhà lao động tay chân, gây nỗi ám ảnh cho các cậu ấm, cô chiêu... Đôi lúc, còn học nhầm các bài học... phản thể dục.

Có người bảo, ở phương Tây, người ta rất coi trọng môn thể dục. Học sinh nước ngoài xem bãi tập thể dục như một sân chơi thể thao chứ không phải là trại lính. Vả lại, dân họ chủ yếu sống ở thành phố, ít lao động tay chân nên cần phải năng tập thể dục để rèn luyện cơ bắp. Dân ta chủ yếu sống ở nông thôn, chuyên cày ruộng, cuốc đất, cắt lúa, trỉa ngô, khiêng củi, gánh hàng... Lẽ nào những động tác như vậy "yếu" hơn các bài thể dục nhịp điệu ?

Dĩ nhiên, môn thể dục là cần thiết nhưng cần vận dụng một cách linh hoạt, thích hợp với từng độ tuổi và năng khiếu riêng của học sinh.

PHẠM NGỌC HIỀN