CÁCH THỂ HIỆN TÌNH YÊU QUA TIỂU THUYẾT CỦA TÀO ĐÌNH VÀ CỔ MẠN
(QUA TÁC PHẨM "BÊN NHAU TRỌN ĐỜI" VÀ "YÊU ANH HƠN CẢ TỬ THẦN")
Dẫn nhập
"Văn học là nhân học", văn học bắt nguồn từ trong cuộc sống, phản ánh cuộc sống và phục vụ cho nhu cầu của con người. Văn học không chỉ để lại cho đời sau những giá trị lớn lao về nội dung, nghệ thuật của tác phẩm văn chương mà còn chứa đựng trong đó biết bao giá trị văn hóa truyền thống cùng những vui, buồn, trăn trở, tâm tư của người xưa gửi gắm đến người sau.
Tiểu thuyết Trung Quốc thời hiện đại với đại diện hai nhà văn trẻ là Tào Đình và Cổ Mạn cũng đã cho chúng ta thấy được điều đó. Một tình yêu "mãnh liệt" đã vượt qua những cay đắng của cuộc đời để có được một hạnh phúc trọn vẹn. Nên ở đây, chúng tôi muốn tìm hiểu ở một khía cạnh nhỏ về tiểu thuyết của hai tác giả này. Đó là sức mạnh của tình yêu được thể hiện qua tiểu thuyết "Bên nhau trọn đời" của Cổ Mạn và "Yêu anh hơn cả tử thần" của Tào Đình. Và để tìm hiểu xem nguyên nhân nào đã tạo ra cho hai nhà văn có cái nhìn sâu sắc, tinh tế về tình yêu đến thế.
Thật vậy, hầu như tất cả những tác phẩm của hai nhà văn này đều ca ngợi giá trị tình yêu con người. Chúng tôi chọn hai tiểu thuyết "Bên nhau trọn đời"của Cổ Mạn và "Yêu anh hơn cả tử thần" của Tào Đình để làm sáng rõ vấn đề. Sức mạnh trong tiểu thuyết tình yêu của Tào Đình và Cổ Mạn là đều khao khát một tình yêu chân chính. Và qua đó, tác giả cũng muốn gửi gắm cho độc giả những bài học kinh nghiệm. Với phạm vi của đề tài, qua việc tìm hiểu hai tiểu thuyết, chúng tôi cố gắng tìm hiểu và nêu bật lên "cách thể hiện tình yêu qua hai tiểu thuyết" mang đậm tính nhân văn và trở thành thông điệp mà Tào Đình và Cổ Mạn muốn hướng đến cho bạn đọc.
1. Vài nét về tác giả Tào Đình và Cổ Mạn
Tào Đình sinh ngày 14/02/1985, người Trùng Khánh (Trung Quốc), tác giả viết rất nhiều thể loại khác nhau như tiểu thuyết, tản văn, du ký, thơ... với bút danh Bảo Thê. Tác giả được mọi người biết đến nhiều nhất kể từ sau khi viết tác phẩm "Xin lỗi em chỉ là con đĩ" đăng tải online lần đầu tiên vào ngày 10/06/2005.
Rất nhiều người đã đọc tác phẩm và nhận xét cũng đánh giá cao các tác phẩm có nội dung xúc động và phong cách viết chân thực của tác giả. Đây cũng có thể coi như một lời khẳng định đối với tài năng của Tào Đình.
Các tác phẩm đã xuất bản của Tào Đình ở Trung Quốc với thể loại tiểu thuyết: Yêu anh hơn cả tử thần, Thiên thần sa ngã, Hồng hạnh thổn thức, Anh trai - em gái, Phấn hoa lầu xanh (tiểu thuyết mới nhất của Tào Đình); truyện vừa: Khi tình yêu chớm nở, Một nửa; tập truyện ngắn Hôn lễ tháng 3,... Hầu hết các tác phẩm của Tào Đình đã được BachvietBooks mua bản quyền để xuất bản ở Việt Nam, và thực sự đã dành được sự đồng cảm của hàng triệu trái tim độc giả Việt Nam.
Cổ Mạn sinh ngày 21/10/1981, chị là tác giả văn học mạng, biên tập viên của tạp chí Cinderella (trên mạng văn học Tấn Giang). Biệt danh là: Rùa. Tiểu thuyết của Cổ Mạn nhẹ nhàng, lãng mạn, câu truyện ấm áp, vui tươi, từng câu chữ như đều chứa đựng sức sát thương của ánh nắng mặt trời và cảm giác vui.
Các tác phẩm tiêu biểu: Bên nhau trọn đời, Yêu anh từ cái nhìn đầu tiên...
2. Tóm tắt sơ lược về tiểu thuyết của Tào Đình và Cổ Mạn
Tiểu thuyết "Bên nhau trọn đời" là câu chuyện kể về cuộc tái ngộ của Hà Dĩ Thâm và Triệu Mặc Sênh sau bảy năm xa cách. Mối tình sinh viên của hai người như rơi vào quên lãng thì đột nhiên Mặc Sênh trở về. Họ vẫn còn yêu nhau như ngày nào nhưng những hiểu lầm và những ngăn cách của hai gia đình ngày xưa đã không cho phép Dĩ Thâm và Mặc Sênh đến với nhau.
Rồi đột nhiên họ cùng quyết định kết hôn trong sự miễn cưỡng nhưng cuối cùng tình yêu và lòng vị tha của Dĩ Thâm đã làm cho họ cảm thấy mãi mãi không thể sống thiếu nhau. "Bên nhau trọn đời" là thông điệp cho tất cả mọi người: tình yêu dù cay đắng đau khổ bao nhiêu nhưng vẫn tồn tại mãi mãi và hạnh phúc nhất là vẫn được nắm tay nhau cho đến đầu bạc răng long.
Còn tiểu thuyết "Yêu anh hơn cả tử thần" là câu chuyện tình yêu lãng mạn mang một chút màu sắc cổ tích thần thoại. Mễ Bối là một tiểu tiên nữ của Thiên đình vì mắc tội mà bị đày xuống hạ giới. Mang sắc đẹp tuyệt vời của một tiên nữ nhưng cô gái mồ côi - Mễ Bối vẫn phải nếm trải đủ những cung bậc của cuộc sống phàm trần. Cho đến khi được gia đình nhà họ Mạc nhận nuôi, cô đã gặp Mạc Ngôn Hy, người con duy nhất của gia đình này, một anh chàng mang bản tính kỳ quái, vừa thô lỗ cục cằn và ham chơi. Một sợi dây duyên nợ tiền kiếp đã kết nối hai người lại với nhau. Tình yêu nảy nở giữa Mễ Bối, cô gái câm xinh đẹp, con nuôi nhà họ Mạc và Mạc Ngôn Hy, chàng trai có số phận trớ trêu bất hạnh, công tử duy nhất của Mạc gia. Nhưng Mễ Bối là tiên nữ, là con dâu tương lai của Ngọc Hoàng, nàng không thể yêu một người phàm tục. Nếu cứ tiếp tục yêu nhau người nàng yêu sẽ phải chết. Cuối cùng vì tình yêu, Mễ Bối đã chấp nhận cái chết để cứu người mình yêu.
3. Cách thể hiện tình yêu qua hai tiểu thuyết
Điều mà hai tiểu thuyết này muốn nói đến là tình yêu đòi hỏi phải có sự hòa hợp về tâm hồn, về đạo đức về lẽ sống con người. Sự hòa hợp với nhau càng nhiều thì tình yêu càng thắm thiết bền bỉ, và sâu lắng. Nhưng trước tiên, chúng ta cũng cần quan tâm đó là cắt nghĩa hai chữ tình yêu. Cắt nghĩa tình yêu để hiểu và tin tưởng vào sức mạnh của tình yêu. Thử xem Tào Đình và Cổ Mạn cắt nghĩa và quan niệm về tình yêu như thế nào.
Cổ Mạn là một nhà văn trẻ với phong cách lãng mạn, hài hước. Chính vì thế mà tác giả đã dùng ngôn từ đầy xúc cảm để diễn tả cái kỳ lạ vô thường trong tình yêu. Trong tiểu thuyết "Bên nhau trọn đời", Cổ Mạn quan niệm tình yêu là phải trải qua những sóng gió, thăng trầm. Tình yêu là không biên giới, sự sống của tình yêu không cần sự có mặt của nhau, dù là gần nhau hay cách dặm đường nắng mưa cát bỏng...
Ở Tào Đình, tình yêu là thứ tình cảm mà lý trí không can thiệp vào được, không lý giải được. Và ở đây, Tào Đình đã nói đến cái bí ẩn ấy. Đặc biệt là, không phân biệt ranh giới giữa con người phàm tục và thần tiên và sẵn sàng hi sinh vì người yêu: "Này! Mễ Bối! Phải nhớ cho kỹ! Long Châu là vật linh, đem xuống trần gian sẽ mất đi sức mạnh! Muốn cứu người, thì phải ngậm trong miệng! Nhưng làm vậy miệng cô sẽ bị thiêu cháy đó" [1, 181]. Tào Đình là một nhà văn nhiều tình cảm, nhưng tình cảm ấy được bộc lộ một cách tự nhiên, không hề có sự than thở. Cho nên tác giả quan niệm rằng, khoảng trời nhỏ bé của tình yêu sẽ chứa đựng đầy đủ những hỷ, nộ, ái, ố mà ai cũng gặp phải trong tình yêu, soi mình vào đó chúng ta sẽ được tình yêu yên bình trong cuộc sống đầy bất ngờ và biến động. Tạp chí Cinderella (Trung Quốc) có nhận định:
"Cái gì phụ nữ quan tâm nhất? Tình yêu. Không phải là tình yêu bằng xác thịt mà là tình yêu dựa trên hiểu nhau, bổn phận. Ai sẽ là nhân vật chính? Người phụ nữ. Thế nào cũng có người phụ nữ trẻ đẹp lâm vào hoàn cảnh trớ trêu, rồi cuối cùng hồi phục lại được giá trị của mình".
Tình yêu ở đây không có sự gượng ép, hai người yêu nhau rồi tỏ tình cho nhau, hiểu và sẵn sàng hi sinh cho người mình yêu. Người con gái ngày nay yêu thật mãnh liệt hơn ngày xưa. Bởi vì ngày nay, nam nữ đều bình đẳng, được quyền tìm hiểu, có thể đến với nhau hay là bỏ nhau.
Đối với nhà văn Tào Đình, "chất keo" gắn kết những người đang yêu không là gì khác hơn đó chính là trái tim và sự thấu hiểu.Và một niềm tin chắc chắn sẵn sàng chết vì nhau. Ở đây, mặc dù bối cảnh không gian không rộng lắm, tình yêu của các nhân vật trong truyện cũng không phải là khá độc đáo nhưng chỉ cần đọc những dòng đầu tiên của Tào Đình là ta có thể hiểu tại sao "Yêu anh hơn cả tử thần" lại cuốn hút độc giả đến như thế. Tình yêu của Mễ Bối và Mạc Ngôn Hy được đặt vào bối cảnh trong sáng và lãng mạn nhưng không vì thế mà mất đi sự quyết liệt, sẵn sàng hi sinh cho người mình yêu. Chính tình yêu trong trẻo của Mễ Bối đã hóa giải được một Mạc Ngôn Hy bất cần và sa đọa và đưa anh về đúng bản chất con người của mình ngày trước, và trở thành Mạc Ngôn Hy tài tử trên những phím dương cầm:
"Cả em và tử thần đều muốn có anh, có đều em ưu thế hơn ông ta, bởi vì em yêu anh, yêu anh sâu sắc" [1, 187].
Có thể nói những gì tốt đẹp nhất trên đời không thể nhìn thấy hay tiếp xúc được mà ta chỉ có thể cảm nhận được chúng bằng trái tim. Do vậy, Mễ Bối có chết nhưng linh hồn của nàng vẫn luôn đồng hành cùng Mạc Ngôn Hy trong suốt cuộc đời.
Tình yêu trong tiểu thuyết "Bên nhau trọn đời" là tình yêu của hai người phàm tục, mà lại không có sự tin tưởng và quyết đoán trong tình yêu. Tự nhân vật làm cho khoảng cách của họ xa nhau: "Sau bảy năm, em vẫn bướng bỉnh, anh vẫn ngang tàng, liệu anh có phải vẫn yêu?"
Trong "Bên nhau trọn đời", sức mạnh tình yêu lại được thể hiện ở một khía cạnh khác. Họ đều là mối tình đầu của nhau, câu chuyện đi vào lòng người đọc với cốt truyện nhẹ nhàng nhưng chứa đựng tất cả những cung bậc cảm xúc của tình yêu: căm hận, nhớ nhung da diết, ghen tuông, hạnh phúc và cả những kỉ niệm ngọt ngào của mối tình đầu khó quên. Tình yêu ở đây là sự chờ đợi, tha thứ cho nhau. Hà Dĩ Thâm luôn nhớ về người yêu, khát khao mãnh liệt và táo bạo, luôn phấn đấu vì người yêu, chủ động trong tình yêu nhưng đôi lúc cũng vô cùng yếu đuối.
Mặc dù, gia đình Mặc Sênh làm nhiều điều có lỗi với anh nhưng anh vẫn chấp nhận và càng yêu cô hơn nữa. Tình yêu ở đây được thể hiện không chỉ ở sự tha thứ cho nhau, mà còn tha thứ cả những lỗi lầm cho gia đình người yêu. Đối với Dĩ Thâm tình yêu sẽ xóa hết tất cả. Anh nói:
"Chuyện cũ không nên khơi lại ...
Họ cho tôi mười năm, tôi cần Mặc Sênh cả đời!" [2, 491]
Bản thân Dĩ Thâm yêu Mặc Sênh không cần biết ra sao, khi nào và ở đâu. Tình yêu của anh luôn chân thành, cởi mở, không phức tạp hay ngạo mạn, bởi anh không có con đường nào khác nơi anh không thể tồn tại mà không có Mặc Sênh.
Trong cuộc đời mỗi con người, có những khoảnh khắc tâm trạng, có những việc làm mà người ta không thể giải thích được. Chính vì thế, nhìn con người dưới góc độ đời thường, các nhà văn sẽ khám phá mọi phương diện, mọi khía cạnh đời sống con người, kể cả những gì riêng tư nhất. Vì vậy, các đề tài kể chuyện về tình yêu có vui đến mấy thì sự gian khổ đối mặt vẫn không thể giấu đi đâu được. Nhưng tình yêu bao giờ cũng đẹp, cũng rất mãnh liệt như cuộc sống chúng ta. Nó có sức mạnh diệu kỳ nâng con người mạnh mẽ hơn trong cuộc sống.
Mễ Bối làm dịu cơn đau trong lòng Ngôn Hy. Cô đẹp đến lạ thường, ấm áp tình thương yêu. Cô không chỉ là người em gái mà như người chị, người mẹ dịu hiền săn sóc cho anh. Thế mới thấy tấm lòng của nàng đẹp đến dường nào, sưởi ấm cõi lòng anh vì vết thương của căn bệnh. Ở Dĩ Thâm, anh cư xử với tình yêu một cách rất cao thượng và đầy nghĩa khí của một người đàn ông. Mặc dù, cái chết của cha mẹ anh không liên quan đến cha của Mặc Sênh nhưng chính cha cô là người gián tiếp gây ra chuyện này. Điều quan trọng trong việc cư xử của Dĩ Thâm là không vì mối thù cá nhân mà hiềm khích lại người yêu của mình. Nhưng ở đây, Mặc Sênh khiến cho chàng "mê" nhưng không phải là một khuôn mặt xinh xắn mà là một "tình yêu chân chính".
Đối với tiểu thuyết của Tào Đình sẽ hấp dẫn hơn vì đây là tình yêu giữa thần tiên với người phàm. Bởi tình yêu không có sự tính toán, càng không có một loại vật chất quý giá nào có thể so sánh được. Nhưng dường như niềm hạnh phúc trong tình yêu của Tào Đình có một chút buồn. Ở đây mẹ Mạc Ngôn Hy có một chút tham lam qua lời kể lại của nhân vật Uyển Uyển:
" Khi biết con mình bị bệnh AIDS thì bà ta chỉ muốn tìm đủ mọi cách để tôi và anh ta kết hôn, sinh cho nhà họ Mạc một đứa con trai. Để cho tôi và Mạc Ngôn Hy có quan hệ với nhau, bà ta phải tốn không ít công sức". [2, 162].
Nhưng nghĩ lại cũng đúng vì mẹ nào mà không thương con mình. Vậy mà Ngôn Hy đã không làm như vậy. Uyển Uyển nói "cả đời này tôi cũng không thể quên được nét mặt của anh ta lúc ấy. Anh ta nói: Anh bị nhiễm HIV". [2, 162]. Cuối cùng Uyển Uyển cũng nói lời chia tay với Mạc Ngôn Hy, càng chứng tỏ, tình yêu của hai người này chưa thật sự hy sinh cho nhau.
Mạc Ngôn Hy mắc bệnh AIDS cũng là vì muốn làm từ thiện. Anh gặp một xe hiến máu nhân đạo trên phố, với thân hình cao khỏe lại nhiệt tình giúp đỡ người khác, nào sợ gì mất đi chút máu, và anh cho máu mà không ngờ kim tiêm đã bị nhiễm HIV... Nửa năm sau, trong một lần kiểm tra sức khỏe, anh mới phát hiện trong máu có virus HIV. Trái lại với Uyển Uyển, có những lần Mạc Ngôn Hy dẫn Uyển Uyển về nhà làm tình trước mặt Mễ Bối, cô cũng có chút ghen tuông. Đến khi biết anh bị bệnh cô cũng không từ chối từ mà lại càng bộc lộ tình cảm của mình một cách chân thành. Vốn dĩ tình yêu là không biên giới. Tình cảm mà Mễ Bối dành cho Mạc Ngôn Hy không phải là tình thương hại mà chính là tình yêu thật lòng.
Tào Đình đã vẽ ra, khéo léo dẫn dụ những tâm hồn độc giả phải "lạc đường" trong đó rất lâu. Ngay cả khi câu chuyện kết thúc, người đọc vẫn phải ngơ ngẩn, như vẫn còn muốn đi tìm kiếm mùi hoa trên cơ thể tiên nữ trong mê cung của tình yêu mà thực chất đó là mê cung của văn học Tào Đình.
KẾT LUẬN
Nói tóm lại, qua việc tìm hiểu tiểu thuyết của Cổ Mạn và Tào Đình, ta có thể hiểu sâu sắc hơn về tình yêu, cũng như hiểu được cách lý giải về tình yêu của hai nhà văn trẻ này. Thế giới tình yêu của hai nhà văn lý tưởng bao nhiêu lại gần gũi với đời thường bấy nhiêu. Hai tác giả viết về một đề tài cũ nhưng cũng chuyển tải một thông điệp rất phổ biến trong văn chương. Tác giả xây dựng cho mình một lối viết nhẹ nhàng lãng mạn, vui tươi, nhưng cũng không thiếu phần kịch tính, từng câu từng chữ đều chứa đựng sức sát thương của ánh nắng mặt trời và cảm giác vui vẻ.
Qua các tiểu thuyết, hai tác giả đã mang đến cho bạn đọc thế giới nói chung và bạn đọc Việt Nam nói riêng những câu chuyện rất thật về một thế hệ trẻ trong xã hội Trung Quốc hiện đại. Và đâu đó, những hình ảnh thanh niên trẻ của xã hội chúng ta cũng được khắc họa một cách khá rõ ràng. Đây là hai tiểu thuyết dễ đọc, dễ hiểu và thực sự giá trị của nó đã chuyển tải đến nhân loại một thông điệp lớn lao về tình yêu và sự sống, nhất là những người trẻ tuổi, lứa tuổi mà tình yêu đang rạo rực và sôi nổi nhất.
Huỳnh Thị Thuỳ Linh (Cựu SV ĐH Văn Hiến)
TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Hồng Mây, Ngọc Sương, Minh Mẫn (nhóm biên soạn), "Từ điển tiếng việt", Nxb Thống kê.
2. I.S LISEVICH, "Tư tưởng văn học trung quốc cổ xưa", Trường ĐHSP Tp. HCM.
3. Lê Tiến Dũng, "Giáo trình lý luận văn học", Nxb ĐH Quốc Gia Tp. HCM.
4. Phương Lựu (Chủ biên) (2000), "Lý luận văn học", Giáo dục Hà Nội.
5. Nhật Từ, "Khảo luận văn và luận án", Nxb TPHCM.
6. Trần Đình Sử, "Lý luận và phê bình văn học", Nxb Giáo Dục.
Website:
7. http://blog.yume.vn/xem-blog/nhung triet ly ve tinh yeu
10. http://hcm.24h.com.vn/tinhyeu
